Avrupa Birliği'nde yolsuzluk depremi: Mogherini ve Sannino gözaltında

AB'nin tepesinde yolsuzluk skandalı patlak verdi. Eski Yüksek Temsilci Mogherini ve kıdemli bürokrat Sannino, fon yolsuzluğu ve ihale fesatı suçlamasıyla gözaltına alındı. Brüksel'de polis baskınları sürerken, "adrese teslim ihale" iddiaları gündemi sarstı.

(ANKARA) – Avrupa Birliği’nin (AB) başkenti Brüksel, tarihinin en büyük yolsuzluk ve nüfuz ticareti skandallarından biriyle çalkalanıyor. Üye ülkelere ve aday ülkelere sürekli "şeffaflık, hukuk ve yolsuzlukla mücadele" dersi veren AB bürokrasisinin en tepesindeki isimler, Belçika polisinin şafak baskınıyla gözaltına alındı. AB fonlarının usulsüz kullanımı ve ihale yolsuzluğu soruşturmasının merkezinde ise tanıdık bir isim var: Eski AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini.

Brüksel ve Brugge’de eş zamanlı baskınlar

Avrupa medyasında "deprem" etkisi yaratan operasyon, bu sabah saatlerinde başladı. Belçika Federal Polisi, AB Dış İlişkiler Servisi’nin (EEAS) Brüksel’deki genel merkezine ve Mogherini’nin rektörlüğünü yaptığı Brugge’deki prestijli College of Europe kampüsüne eş zamanlı baskınlar düzenledi. Sadece kurum binaları değil, şüphelilerin özel konutları da arandı ve soruşturma kapsamında çok sayıda belgeye ve dijital materyale el konuldu.

Gözaltına alınan isimler ise skandalın boyutunu gözler önüne serdi. Eski AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini ile Avrupa Komisyonu’nun kıdemli bürokratı ve Orta Doğu ve Kuzey Afrika Genel Müdürlüğü’nün (DG-MENA) başındaki Stefano Sannino, sorgulanmak üzere emniyete götürüldü. Ayrıca College of Europe’un yürütme eğitim bölümünden bir yetkilinin daha gözaltında olduğu bildirildi.

Diplomatik akademi kılıfıyla fon vurgunu

Soruşturmanın odağında, AB’nin diplomatik kadrolarını eğitmek amacıyla kurmayı planladığı "AB Diplomatik Akademisi" projesi yer alıyor. İddialara göre, 2021-2022 yılları arasında bu proje için ayrılan AB fonları, usulsüz yöntemlerle belirli adreslere aktarıldı. Savcılık, ihalenin şeffaf bir yarışma ortamında değil, EEAS ile College of Europe arasındaki "danışıklı dövüş" şeklinde gerçekleştiğinden şüpheleniyor.

Soruşturma dosyasındaki en somut delil ise "zamanlaması manidar" bir gayrimenkul alımı. Kaynaklara göre, College of Europe, 2022 yılında mali zorluklar yaşadığı bir dönemde Brugge’de 3,2 milyon avro değerinde lüks bir bina satın aldı. Bu binanın, daha sonra kurulacak olan akademiye gelen diplomatlar için yurt olarak tahsis edildiği belirlendi. Savcılar, kolej yönetiminin ihale henüz resmi olarak açılmadan önce "içeriden bilgi" (insider trading) aldığını ve ihaleyi kazanacaklarından emin oldukları için bu yatırımı yaptıklarını düşünüyor.

Ahbap çavuş ilişkisi: İhaleyi hazırlayan da kazanan da tanıdık

Skandalın patlak verdiği dönemde bürokratik koltuklarda oturan isimlerin ilişkileri, "çıkar çatışması" iddialarını güçlendiriyor. İhalenin yapıldığı süreçte Federica Mogherini, ihaleyi kazanan College of Europe’un rektörüydü. İhaleyi açan kurum olan EEAS’ın genel sekreteri ise Mogherini’nin yakın çalışma arkadaşı Stefano Sannino’ydu.

Bu "yakın çalışma ilişkisinin" ihale şartnamesinin hazırlanmasından sonuçlanmasına kadar her aşamada etkili olduğu öne sürülüyor. Nitekim süreç sonunda ihaleyi College of Europe kazandı ve kurulan AB Diplomatik Akademisi’nin başına, yine Federica Mogherini getirildi. Yani Mogherini, eski çalışma arkadaşının açtığı ihaleyi, rektörü olduğu kurum adına kazandı ve projenin başına geçti. Bu tablo, Avrupa kamuoyunda "kendi pişir kendi ye" düzeni olarak yorumlandı.

Türkiye bağlantılı isim de dosyada

Soruşturma dosyasında adı geçen bir diğer isim ise Türk kamuoyunun yakından tanıdığı bir bürokrat: Stefano Manservisi. Geçmişte AB’nin Türkiye Büyükelçisi olarak Ankara’da görev yapan Manservisi, daha sonra bu görevden ayrılarak Federica Mogherini’nin özel kalemi olmuştu. Manservisi’nin bu organizasyonun neresinde olduğu henüz netleşmese de, soruşturmanın AB’nin dış ilişkiler ağındaki derin yapıları hedef aldığı görülüyor.

OLAF ve Avrupa savcılığı devrede

Operasyon, sadece Belçika polisinin inisiyatifiyle değil, AB’nin kendi denetim mekanizmalarının da devreye girmesiyle yürütülüyor. AB’nin yolsuzlukla mücadele birimi OLAF (Avrupa Yolsuzlukla Mücadele Ofisi) ve AB Savcılığı (EPPO), dosya üzerinde titizlikle çalışıyor. OLAF’ın yaptığı ön incelemelerde elde edilen bulguların EPPO’ya iletilmesiyle düğmeye basıldığı belirtiliyor.

AB kurumlarının güvenilirliğine büyük darbe vuran bu soruşturma, "Avrupa değerleri" söyleminin arkasında dönen rant çarklarını bir kez daha gün yüzüne çıkardı. Özellikle Türkiye gibi aday ülkelere yönelik sert eleştiriler yönelten isimlerin, kendi içlerindeki bu denli büyük bir yolsuzluk ağının parçası olması, Brüksel’in ahlaki üstünlük iddiasını yerle bir etti.

Kaynak: Haber Merkezi