Bilim dünyasında devrim: Kayıp kıta Zelandiya'nın haritası çıkarıldı
Bilim insanları, yüzde 95'i sular altında olan "kayıp kıta" Zelandiya'nın tamamını haritalamayı başardı. Milyonlarca yıllık kaya örnekleriyle yapılan analiz, Dünya'nın sekizinci kıtasının gizemli tarihini aydınlattı.
(WELLINGTON) – Coğrafya ve jeoloji dünyasında uzun yıllardır tartışılan ve "Dünya’nın sekizinci kıtası" olma potansiyeli taşıyan Zelandiya (Zealandia) hakkındaki bilinmezlik perdesi aralandı. Yeni Zelanda merkezli araştırma enstitüsü GNS Science ekibi, büyük bir kısmı Pasifik Okyanusu'nun derinliklerinde yatan bu devasa kara parçasının haritalandırma sürecini tamamladığını duyurdu. Yaklaşık iki milyon kilometrekarelik bir alanı kapsayan çalışmada, kıtanın sadece sınırları değil, jeolojik geçmişi de detaylandırıldı.
Yüzde 95’i sular altında bir dev
Bilim dünyasında uzun süredir varlığı bilinen ancak sınırları tam olarak çizilemeyen Zelandiya, okyanusun altında gizlenen devasa bir sır gibiydi. Kıtanın yaklaşık yüzde 95’inin sular altında olması, araştırmaları zorlaştırıyordu. Ancak son yapılan çalışma ile Zelandiya artık sadece teorik bir "kayıp kıta" olmaktan çıkarak, sınırları ve yapısı belgelenmiş somut bir kara kütlesine dönüştü. Araştırmacılar, su altındaki bu kütlenin kuzey bölgelerini detaylı şekilde inceleyerek yapbozun eksik parçalarını tamamladı.
Milyonlarca yıllık sırrı taşlar anlattı
Çalışmayı yöneten Nick Mortimer ve ekibi, Fairway Ridge’den Coral Denizi’ne kadar uzanan geniş bir alanda deniz tabanından kaya örnekleri topladı. Çakıllı ve iri taneli kumtaşından biyoklastik kireçtaşına, bazaltik lavlardan marnlara kadar çeşitlilik gösteren bu örnekler, kıtanın tarihine ışık tuttu. Toplanan veriler arasında Geç Kretase dönemine ait 95 milyon yıllık kumtaşları ve Erken Kretase döneminden kalma 130 milyon yıllık granit ile volkanik çakıllar tespit edildi. Daha yakın tarihli bazalt örneklerinin ise Eosen dönemine, yani yaklaşık 40 milyon yıl öncesine ait olduğu belirlendi.
Kıtayı sulara gömen büyük kırılma
Araştırma, Zelandiya'nın neden sular altına gömüldüğüne dair de önemli bulgular sundu. Elde edilen verilere göre, Zelandiya ve Batı Antarktika’daki iç deformasyonlar, kıta kabuğunun zamanla uzamasına ve incelmesine neden oldu. Bu gerilme sonucunda oluşan devasa çatlaklar, deniz sularının kara parçasının içine girmesine yol açtı ve kıta milyonlarca yıl süren bir sürecin sonunda bugünkü su altı konumuna yerleşti.
Kaynak: Haber Merkezi