Ticaret Bakanı Bolat, 1,4 trilyon dolarlık ekonomiyle övünürken Türkiye bir Apple, Facebook etmiyor

Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) toplantısında dile getirdiği 1,4 trilyon dolarlık ekonomik büyüklük iddiası, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 14 yıl önce 2011'de ilan ettiği; '2023'te 2 trilyon dolar GSYH ve kişi başı 25 bin dolar milli gelir' hedeflerini yeniden tartışmaya açtı.

Haber/Analiz: Zülfikar DOĞAN

(ANKARA) - Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) toplantısında dile getirdiği 1,4 trilyon dolarlık ekonomik büyüklük iddiası, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 14 yıl önce 2011’de ilan ettiği; ''2023’te 2 trilyon dolar GSYH ve kişi başı 25 bin dolar milli gelir'' hedeflerini yeniden tartışmaya açtı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2002’de iktidara gelmesinden bu yana Türkiye’nin Erdoğan liderliğinde 22 yılda istikrar, ekonomik kalkınma ve büyümenin sembolü haline geldiğini, dünya büyüme ortalamasının iki katı büyüme hızı yakaladığını öne sürerek, ''Artık 1,4 trilyon dolarlık bir ekonomiyi aşmak üzereyiz. İnşallah, 16 bin-17 bin dolarlık kişi başı gelire ulaşmak üzereyiz" dedi.

Ancak Bakan Bolat’ın 22 yıllık başarı olarak ifade ettiği bu veriler, Erdoğan’ın 2011’de ilan ettiği, ''Türkiye Hazır, Hedef 2023'' 100’üncü Yıl Vizyon Belgesindeki hedeflerin ve dile getirdiği vaatlerin çok gerisinde. 12 Haziran 2011 Genel Seçimleri için Erdoğan tarafından açıklanan AK Parti Seçim Beyannamesi'nde, 2023’te Türkiye’nin dünyada ilk 10 ekonomi arasında gireceği, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYH) 2 trilyon dolar, kişi başı milli gelirin 25 bin dolar olacağı, enflasyonun tek haneye ineceği, ihracatın 500 milyar dolara yükseleceği, 2011’de yüzde 16,1 olan yoksul nüfus oranının yüzde 10’a gerileyeceği, dünya ticaretindeki payın yüzde 0,8’den yüzde 1,5’a yükseleceği, İstanbul’un dünyadaki ilk 10 Finans Merkez arasında gireceği ilan edilmişti.

Özgürlükçü ve demokratik yeni sivil anayasa, yerli savaş uçağı üretimi, yerli uydunun uzaya fırlatılması, Ay’a gidilmesi, dünyanın en büyük ilk 10 ticari limanından birisinin İzmir-Çandarlı’da inşa edilmesi, 11 bin kilometrelik demiryolu ağının 25 bin kilometreye, 444 kilometrelik yüksek hızlı tren ağının 10 bin kilometreye çıkarılması vb. Erdoğan’ın diğer vaatleri arasındaydı.

Ticaret Bakanı Erdoğan’ı tekzip etti, 1,4 trilyon dolarlık Türkiye, bir Microsoft etmiyor

11 yıl önce ilan edilen 2023 vaatlerinin hemen hiçbirisi tutmadığı gibi Ticaret Bakanı Bolat’ın 22 yıllık büyük başarı olarak ifade ettiği 1,4 trilyon dolarlık ekonomik büyüklük, Erdoğan’ın 2023’te 2 trilyon dolarlık Türkiye ekonomisi vaadinin 600 milyar dolar gerisinde. Kişi başı milli gelir ise Erdoğan’ın 2023 için söz verdiği 25 bin doların 10 bin dolar altında. Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın bu yıl sonunda ulaşılacağını savunduğu 390 milyar dolar ihracat, 500 milyar dolarlık 2023 vaadinin 110 milyar dolar altında. İstanbul dünya finans merkezleri sıralamasında değil ilk 10’a girmek, 64’üncü. 2023’te ilk 10 ekonomi arasında gireceği iddia edilen Türkiye G20 düşme hattında.

Yoksulluğun katlandığını TÜİK tescilledi

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 18 Ağustos’ta ilk kez yayınladığı 26 milyon haneyi kapsayan 2023 bazlı Sosyoekonomik Seviye (SES) Araştırması’na göre üst seviyedeki hanelerin oranı yüzde 1,1 olurken, düşük sosyoekonomik seviyedeki hane sayısı ülkedeki toplam hanelerin yarısından fazla ve yüzde 51,8. Dolayısıyla yoksul nüfus oranının yüzde 10’a düşürülmesi söz konusu olmadığı gibi, yoksulluk ve gelir dağılımı adaletsizliği kat kat artmış durumda.

Asıl vahim olan ise Erdoğan’ın 2023 vaatlerini tekzip eden Ticaret Bakanı Bolat, Türkiye ekonomisinin 22 yılda 1,4 trilyon dolar büyüklüğe erişmesiyle övünürken, bu tutar dünyanın en değerli şirketleri sıralamasındaki ilk 10 şirketin değerine bile ulaşamıyor.

Dünyanın önde gelen saygın ekonomi yayını Forbes’un Ağustos 2025 itibarıyla dünyanın en değerli ilk 10 şirketi sıralamasında 8 ABD, 1 Suudi Arabistan ve 1 Tayvan şirketi yer alırken bu şirketlerin ekonomik büyüklükleri ve değerleri 1,2-4,2 trilyon dolar arasında değişiyor.

Forbes sıralamasına göre, Türkiye ekonomisinin tamamı bu şirketlerden birinin bile değerine ulaşamazken Ağustos 2025 itibarıyla en değerli ilk 10 şirket ve piyasa değerleri şöyle:

Nvidia 4,2 trilyon dolar

Microsoft 3,8 trilyon dolar

Apple 3 trilyon dolar

Alphabet (Google) 2,3 trilyon dolar

Amazon 2,3 trilyon dolar

META (Facebook) 1,8 trilyon dolar

Saudi Aramco 1,5 trilyon dolar

Broadcom 1,3 trilyon dolar

TSMC (Tayvan çip üreticisi) 1,2 trilyon dolar

Berkshire Hathaway 1,2 trilyon dolar