"Neredeyse her ay aile hekimliğinde yeni dönem haberi duymaktan sıkıldık. Yeni yasanın amacının sahadaki aile hekimliği uzmanı sayısını artırmak olduğu söyleniyor. Gerçekte durum böyle değil. Sözleşmeli aile hekimliği uzmanı eğitimlerinin başladığı 2013 yılından bu yana 4 bin 983 hekim, aile hekimliği uzmanlık eğitimini tamamlamış. Bu sürede Aile Hekimliği’nde çalışan Aile Hekimliği uzmanı sayısı ise bin 145’ten 3 bin 46’ya ancak çıkabilmiş. Sağlık Bakanlığı hali hazırda yetiştirdiği uzman hekimleri aile hekimliğinde çalıştırmıyor, çalıştıramıyor. Bunun tek nedeni yazdıkları eziyet yönetmelikleri, yarattıkları eziyet ve sömürü düzenidir.
"Bu eziyet yönetmeliği geri çekilirse yeni dönemden bahsedilebilir"
Sözleşmeli Aile Hekimliği uzmanlık eğitimi ile sahadan tecrübeli hekimleri ucuz iş gücü olarak hastaneye çekiyorlar. Böylece hem uzmanlık eğitimi almak isteyen, hem de geride kalıp onun yerine iki kat fazla çalışmak durumdaki aile hekimleri tükeniyor ve sonuçta bu eziyet sisteminden kaçıyorlar. Sağlık Bakanlığı’nın uzmanlık eğitimi programı uzmanlık eğitimi alanı da uzmanlık eğitimi alanın yerine bakanı da hastalarımızı cezalandırmaktadır. Biz artık aile hekimliğinde yeni dönem diyerek yapılan göstermelik çözümler değil, hem bizim hem de hastalarımızın sağlığı için gerekli olan kalıcı çözümlerin gerçekleşmesini bekliyoruz: Emekliliğe yansıyan tek ücret, yeni ASM’ler, sağlıkta şiddet yasası, ücret kesintisi olmadan izin hakkı. Bunlar gerçekleştiğinde Aile Hekimliği’nde yeni dönemden bahsedebiliriz. ASM’lerde çalışan ebe, hekim, hemşirelere ve hastalarımıza zulum eden bu eziyet yönetmeliği geri çekildiğinde belki yeni dönemden bahsedebiliriz ve evet Aile Hekimliği’nin yeni bir döneme ihtiyacı vardır
Sözleşmeli Aile Hekimliği uygulamasındaki düzenlemenin gerekçesi Aile Hekimliği’nde uzman sayısının 2035 yılına kadar artırılması olarak belirtilmiş. Ancak uzmanlık sınav kadrolarına baktığımız zaman her yıl 3 binin üzerinde hekim TUS ile Aile Hekimliği Uzmanlık eğitimine başlıyor. Bugüne kadar bu uzmanlık eğitimi alanların Aile Hekimliği’nde çalışmasını kolaylaştırmak üzere çalışma yapılmadı. 2016-2021 arası 4 bin 500 Aile Hekimliği uzmanlık kadrosu açılmış durumda. 2022-2025 arası ise sayı artırılarak 7 bin 500 kadro açılmış. Yani Bakanlığın belirttiği gerekçe ile sahada çalışan Aile Hekimliği uzman sayısını artırmak için yeni uzman yetiştirmeye değil var olan uzmanların Aile Hekimliği’ne geçişini teşvik etmeye gerek var.
"Özlük hakkı kayıpları"
Sözleşmeli Aile Hekimliği uzmanlık eğitiminde sahada yaşanan asıl sorun uzmanlık eğitimi yapanların ve onlar rotasyona gittiğinde ASM’de onların yerine vekalet edenlerin yaşadıkları özlük hakkı kayıpları ve iş yüküdür.
Şu anda sözleşmeli uzmanlık eğitimi yapan 4 bine yakın hekim yerine rotasyona gittiklerinde görevlendirme ile ASM’lerde çalışan diğer hekimlerin üzerine en az iki kat iş yükü bindiriliyor ve bunun için normal ücretin dörtte biri kadar ödeme yapılıyor. Yine sözleşmeli uzmanlık eğitimine gidenler destek teşvik ve kronik hastalık izlem ödemelerini alamıyor ve ücret kaybı yaşıyor.
"Tam ücretlendirme yapılmalı"
Sözleşmeli uzmanlık yapanlara vekaletsiz izin hakkı tanınmalı, görevlendirme yapılacaksa tam ücretlendirme yapılmalı. Sözleşmeli uzmanlık eğitimine gidecek olanlardan rotasyon sırasında kesinti yapılmamalı. İller arası rotasyona gidenlerin özlük hakları desteklenmeli.
Uzmanlık eğitiminin asıl parçası olan Aile Hekimliği kısmında sözleşmeli çalışanlar yeterli eğitici desteği alamıyorlar. Haftanın belirli günleri anabilim dallarındaki eğitimlere katılmak yerine dış rotasyonlarda gibi bu 4 yıl içinde tamamlanacak dönemler halinde 3-6 aylık aile hekimliği rotasyonu ile uzmanlık eğitimi düzenlenmeli. Bu sayede uzmanlık eğitiminin esası olan Aile Hekimliği kısmının desteklenmesi sağlanmalı. Aile Hekimliği kliniklerinde Eğitim Aile Sağlığı Merkezleri’nde yeterli eğitici desteği sağlanmalı.”
