İklim değişikliği ve küresel ekonomik krizlerin gölgesinde, insanlığı tehdit eden eski bir düşman yeniden hortladı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), yayınladığı son raporda, sıtma vakalarının ve buna bağlı ölümlerin dünya genelinde korkutucu bir artış gösterdiğini açıkladı. Finansman kesintileri ve ilaçlara karşı gelişen direnç, mücadeleyi sekteye uğratırken, 2024 yılında yaklaşık 9 milyon ek vaka tespit edilmesi durumun vahametini gözler önüne serdi.
Ölümler artıyor, hedeflerden uzağız
Rapora göre 2024 yılında dünya genelinde tahminen 282 milyon sıtma vakası görüldü ve bu hastalık yüzünden 610 bin kişi hayatını kaybetti. Bu rakamlar, bir önceki yıla göre 12 bin daha fazla ölüm anlamına geliyor. DSÖ, özellikle Afrika’daki 11 ülkenin küresel yükün üçte ikisini sırtladığını belirterek, ölüm oranlarını düşürme hedefinden hala çok uzak olunduğunu itiraf etti.
Zengin ülkeler musluğu kıstı
Salgının büyümesindeki en büyük etkenlerden biri, küresel finansmandaki daralma. ABD, İngiltere, Almanya ve Fransa gibi zengin ülkelerin sağlık programlarına ayırdığı bütçeleri ciddi oranda kısması, sıtmayla mücadeleyi baltaladı. 2024’te sıtma kontrolü için ayrılan küresel fon 3,9 milyar dolarda kaldı. Oysa sağlık otoriteleri, salgını durdurmak için en az 9,3 milyar dolara ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Bu 5 milyar dolarlık açık, milyonlarca insanın kaderini sivrisineklerin insafına terk ediyor.
Parazitler akıllanıyor, ilaçlar işe yaramıyor
Tehlikenin bir diğer boyutu ise biyolojik evrim. Sıtma parazitleri, mevcut ilaçlara karşı direnç geliştirerek hayatta kalmayı öğreniyor. DSÖ, hastalığın tedavisinde "bel kemiği" olarak görülen artemisinin ilacına karşı Afrika'daki en az sekiz ülkede kısmi direnç geliştiğini bildirdi. Tıpkı 1980’lerde klorokinden kaçmayı öğrendikleri gibi, parazitler şimdi de en güçlü silahlarımızı etkisiz hale getiriyor. İnsektisitli cibinlikler gibi koruyucu önlemlerin bile etkisi giderek azalıyor. Uzmanlar, yeni nesil tedaviler ve aşılar için acil finansman çağrısı yapıyor.
Kaynak: Haber Merkezi
