Filistin ile ilgili BM Konferansı'nda kabul edilen bildiride, İsrail'in Gazze'den tamamen çekilmesi gerektiği vurgulandı

(ANKARA) - Filistin Meselesine Barışçıl Çözüm Bulunması ve İki Devletli Çözümün Hayata Geçirilmesi Konulu BM Yüksek Düzeyli Uluslararası Konferansı'nın ardından yayımlanan bildiriye imza atan arasında Türkiye'nin de bulunduğu 17 ülkenin yanı sıra Avrupa Birliği (AB) ve Arap Birliğinin bugün New York'ta yayımladıkları bildiride İsrail'in Gazze'deki sivillere ve sivil altyapıya yönelik saldırıları, şehirdeki kuşatma ve açlık kınandı, saldırıların yıkıcı bir insani felakete yol açtığı vurgulandı.

New York'ta 28 Temmuz'da başlayan Filistin Meselesine Barışçıl Çözüm Bulunması ve İki Devletli Çözümün Hayata Geçirilmesi Konulu BM Yüksek Düzeyli Uluslararası Konferansı tamamlandı. Fransa ve Suudi Arabistan'ın eş başkanlığındaki konferans sonunda kabul edilen New York Bildirisi bugün yayımlandı. Bildiriye Türkiye, Fransa, Suudi Arabistan, Brezilya, Kanada, Mısır, Endonezya, İrlanda, İtalya, Japonya, Ürdün, Meksika, Norveç, Katar, Senegal, İspanya, İngiltere'nin yanı sıra AB ve Arap Birliği katıldı. Türkiye'yi konferansta Dışişleri Bakan Yardımcısı Nuh Yılmaz temsil etti.

"Toprak veya demografik değişikliklere yol açan her türlü eylemi reddediyoruz"

Bildiride İsrail'in Gazze'deki sivillere ve sivil altyapıya yönelik saldırıları, şehirdeki kuşatma ve açlık kınanarak, saldırıların yıkıcı bir insani felakete yol açtığına dikkat çekildi ve "Uluslararası insancıl hukukun bariz ihlali olan, Filistinli sivil nüfusun zorla yerinden edilmesi de dahil olmak üzere, toprak veya demografik değişikliklere yol açan her türlü eylemi reddettiğimizi teyit ederiz" denildi.

İsrail-Filistin çatışmasının sona ermesi ve iki devletli çözümün uygulanmasının hem İsraillilerin hem de Filistinlilerin meşru isteklerini uluslararası hukuka uygun şekilde karşılamanın tek yolu olduğu kaydedilen bildiride, her türlü şiddeti ve devlet dışı aktörlerin istikrarsızlaştırıcı rolünü sona erdirmenin; her türlü terörü ve şiddeti sona erdirmenin; her iki halkın güvenliğini ve iki devletin egemenliğini garanti etmenin ve bölgedeki tüm halkların yararına barış, refah ve bölgesel entegrasyonun sağlanmasının en iyi yolunun bu olduğu belirtildi.

"Filistin'in BM'ye tam üyeliği siyasi çözümün vazgeçilmez bir unsuru"

Gazze'deki savaşın derhal sona ermesi ve İsrail güçlerinin Gazze'den tamamen çekilmesi gerektiği ifade edilen bildiride, "1967 sınırları temelinde, Kudüs dahil olmak üzere, Filistin ve İsrail'in barış ve güvenlik içinde, yan yana, demokratik ve egemen iki devlet olarak yaşamasını öngören iki devletli çözümün, uluslararası hukuk ve ilgili BM kararları doğrultusunda hayata geçirilmesine yönelik sarsılmaz desteğimizi bir kez daha teyit ettik” ifadesine yer verildi.

Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkının desteklendiği teyit edilen bildiride, "Filistin Devleti'nin BM'ye tam üyeliği, çatışmayı sona erdirecek siyasi çözümün vazgeçilmez bir unsurudur ve bu, tam bölgesel entegrasyonu mümkün kılacaktır" denildi.

Türkiye'den şerh

Türkiye tarafından yapılan şerh açıklamasında, "On yıllardır süregelen İsrail uygulamaları dikkate alındığında, Filistinli silahlı grupların silah bırakması ancak bağımsız, egemen ve bütünlüğü haiz bir Filistin devletinin 1967 sınırları temelinde mümkündür ve başkenti Doğu Kudüs olacak şekilde ya da uzlaşı süreci kapsamında Filistinli gruplar arasında varılacak bir anlaşmaya dayanarak kurulması şartına bağlı olmalıdır" ifadeleri kullanıldı.

Gazze Şeridi'nin Batı Şeria ile birleşmesine destek olunması önerisi

Bildiri ekinde yer alan belgede, "Filistin Meselesine Barışçıl Çözüm Bulunması ve İki Devletli Çözümün Hayata Geçirilmesi Konulu BM Yüksek Düzeyli Uluslararası Konferansı"nın çalışma grupları aracılığıyla devletlerden alınan çok sayıda öneri ve tavsiyeye de yer verildi.

Filistin Devleti'nin ayrılmaz bir parçası olan Gazze Şeridi'nin Batı Şeria ile birleşmesine destek olunması ve işgal, kuşatma, toprak kaybı veya zorla yerinden edilmeye karşı çıkılması önerildi. Filistin yönetimi çatısı altında Gazze'de kısa bir süreliğine faaliyet gösterecek bir Geçiş Dönemi İdari Komitesi'nin kurulmasına destek verilmesi önerilen belgede, Filistin yönetiminin daveti üzerine ve BM himayesinde, mevcut BM kapasitelerini temel alarak ve BM Güvenlik Konseyi tarafından yetkilendirilecek güçlerle, sivil nüfusu korumak, ateşkes anlaşmasını uygulamak, Filistin yönetiminin düzeni yeniden tesis etme çabalarını desteklemek, buna Filistin Yönetimi Güvenlik Güçlerine etkili destek sağlamak da dahil olmak üzere ve her iki tarafın kendi topraklarında güvenliğini garanti altına almak amacıyla uluslararası bir istikrar misyonu konuşlandırılması tavsiye edildi.

Uluslararası hukuka uygun olarak Filistinli mültecilerin haklarının desteklenmesinin önerildiği belgede, Uluslararası Ceza Mahkemesi taraf devletlerinin, Filistin'deki durumla ilgili soruşturmada mahkeme ile işbirliği yapması ve devletlerin, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 2023'te, Gazze'de soykırım işlediği gerekçesiyle İsrail'e karşı Uluslararası Adalet Divanında açtığı davaya taraf olmaya teşvik edilmesi tavsiye edildi.

Hamas'ın yanı sıra İsrail de kınandı

Bildiri ekinin 4. maddesinde Hamas'ın yanı sıra İsrail, "Yıkıcı bir insani felaket ve koruma kriziyle sonuçlanan, Gazze’deki sivillere ve sivil altyapıya karşı saldırıları, abluka ve açlıktan ölümler" nedeniyle kınandı. 8. maddede Hamas'ın rehineleri serbest bırakması gerektiği kaydedildi. Mısır, Katar ve ABD'nin tarafları çatışmalara kalıcı şekilde son verecek, tüm rehinelerin serbest kalacağı, Filistinli mahkumların bunun karşısında değişileceği, tüm naaşların iade edileceği, İsrail güçlerinin Gazze'den tamamen çekileceği ateşkes anlaşmasının tüm aşamalarının uygulanmasına döndürmeye yönelik çabalara destek ifade edildi ve bu çerçevede Hamas'ın tüm rehineleri serbest bırakması gerektiği belirtildi.

"Silahsızlanma" ifadesi Türkiye'nin girişimiyle bildiri ve ekten çıkartıldı

11. maddede Hamas'ın Gazze’de yönetimini sona erdirmesi ve silahlarını Filistin Yönetimi’ne uluslararası angajman ve destekle, egemen ve bağımsız Filistin Devleti hedefi uyarınca devretmesi istendi.

Edinilen bilgiye göre, daha önce yer alan "silahsızlanma" ifadesi Türkiye'nin girişimiyle hem bildiri metninden hem de ekten çıkartıldı ve Hamas'ın silahları devretmesi ise egemen ve bağımsız bir Filistin Devleti'nin kurulması hedefiyle bağlantılandırıldı.