Türkiye’de gençler arasında uyku bozuklukları ciddi bir halk sağlığı meselesine dönüşüyor. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Uyku Araştırmaları Merkezi’nin 2025 verilerine göre, 18-30 yaş arası gençlerin yüzde 43’ü uykuya dalmakta zorlanıyor, yüzde 28’i ise sabah yorgun uyanıyor. Araştırmaya göre ekran başında geçirilen sürenin artması, sosyal medya alışkanlıkları ve akademik baskılar bu durumun başlıca nedenleri arasında.
Ekran ışığı biyolojik saati bozuyor
Uzmanlar, özellikle yatmadan önce telefon, tablet ve bilgisayar kullanımının “melatonin” hormonunu baskılayarak vücudun biyolojik ritmini bozduğunu belirtiyor. Nöroloji uzmanı Prof. Dr. Ayşen Erdem, “Gençler artık geceyi günün devamı gibi yaşıyor. Ekran ışığı beyne hâlâ gündüz olduğunu söylüyor ve uyku döngüsünü alt üst ediyor” diyor. Bu etki, sabah yorgunluğu ve dikkat dağınıklığı gibi sorunları beraberinde getiriyor.
Uykusuzluk sadece bireyi değil, toplumu etkiliyor
Uyku yoksunluğu gençlerde yalnızca performans düşüklüğüne değil, aynı zamanda ruhsal sorunlara da yol açıyor. Klinik psikolog Selin Akar’a göre, uzun süreli uykusuzluk depresyon, anksiyete ve sosyal izolasyon riskini artırıyor. Akar, “Yeterince dinlenmeyen bir beyin duygusal dengeyi koruyamaz. Bu durum, gençlerde öfke, umutsuzluk ve motivasyon kaybı olarak kendini gösteriyor” açıklamasında bulunuyor.
Uyku hijyeni: Basit ama etkili önlemler
Uzmanlar, gençlerin uyku düzenini iyileştirmek için bazı temel alışkanlıkları değiştirmesi gerektiğini vurguluyor. Bunlar arasında yatmadan en az bir saat önce ekran kullanımını bırakmak, odada karanlık bir ortam oluşturmak ve sabit bir uyku-uyanma saati belirlemek öne çıkıyor. Ayrıca kafeinli içeceklerin tüketimini sınırlamak ve gün ışığına daha fazla maruz kalmak da vücudun biyolojik saatini dengelemeye yardımcı oluyor.
Türkiye’de gençler arasında yaygınlaşan uyku sorunları, eğitim başarısından toplumsal üretkenliğe kadar pek çok alanda etkisini gösteriyor. Uzmanlara göre, gençlerin ruhsal ve fiziksel sağlığını korumak için uyku kalitesini artırmaya yönelik politikalar artık bir zorunluluk haline geldi.
Kaynak: Haber Merkezi
