Yeşilay Cemiyeti bünyesinde faaliyet gösteren Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM), Türkiye'nin tütün bağımlılığı haritasını ortaya koyan 2025 yılı raporunu kamuoyuyla paylaştı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verileriyle desteklenen rapor, sigara kullanım alışkanlıkları, bırakma motivasyonları ve yeni nesil tehlikelere dair şaşırtıcı veriler içeriyor. Rapora göre dünya genelinde 1,25 milyar yetişkin tütün kullanıcısı bulunurken, bu kişilerin yüzde 60'ı sigarayı bırakmak istiyor ancak profesyonel tedaviye ulaşabilenlerin oranı sadece yüzde 32'de kalıyor.
Vücut o yaşta 'imdat' diyor
Raporun en dikkat çekici ve merak uyandıran verisi, tedaviye başvuran yaş grubuyla ilgili oldu. Tiryakilerin büyük çoğunluğunun sigarayı bırakmak için 40-50 yaş aralığını beklediği tespit edildi. Uzmanlar bu durumu "vücudun iflas bayrağını çekmeye başlaması" olarak yorumluyor. Sigaranın yol açtığı ciddi sağlık sorunlarının bu yaşlarda hissedilmeye başlanması, kişileri zorunlu bir vedaya sürüklüyor. Ayrıca artan sigara fiyatları ve ekonomik darboğaz da bu yaş grubunu sigarayı bırakmaya iten bir diğer güçlü etken.
Erkekler çok içiyor ama kadınlar daha iradeli
Cinsiyet dağılımına bakıldığında ilginç bir tezat ortaya çıkıyor. Dünya genelindeki sigara içicilerinin yüzde 80'ini erkekler oluşturuyor. Kadınların sigara bırakma tedavilerine başvuru oranı erkeklere göre daha düşük olsa da, başvuran kadınların başarı ve motivasyon oranının erkeklerden çok daha yüksek olduğu belirlendi. Yani kadınlar daha az başvuruyor ama karar verdiklerinde geri dönmüyorlar. Raporda ayrıca eğitim düzeyi düştükçe sigara kullanım oranının arttığına dikkat çekildi.
Elektronik sigara: Tedavi değil yeni tuzak
Son yıllarda "daha az zararlı" algısıyla pazarlanan elektronik sigara kullanımı da raporda geniş yer buldu. Kullanıcıların büyük bir kısmı e-sigarayı "sigarayı bırakma aracı" olarak gördüğünü belirtse de, veriler tam tersini söylüyor. Bu kişilerin profesyonel bir yardım almadığı ve bir bağımlılıktan kurtulmaya çalışırken başka bir tuzağa düştükleri vurgulandı.
Okul çevrelerine 'kırmızı çizgi' önerisi
YEDAM raporunda tütünle mücadele için radikal politika önerileri de sunuldu. Gençleri korumak adına eğitim kurumlarına ve gençlerin yoğun olduğu bölgelere tütün satış noktaları için mesafe kısıtlaması getirilmesi önerildi. Ayrıca tütün ürünlerinin teşhir ve görünürlüğünün azaltılmasının da bağımlılıkla mücadelede hayati bir adım olacağı kaydedildi.
Kaynak: Haber Merkezi
