Çocuklarda yüksek tansiyon 20 yılda iki katına çıktı: Küresel uyarı büyüyor

Yeni araştırmalar, 2000'den bu yana çocuk ve ergenlerde hipertansiyon oranlarının neredeyse iki kat arttığını ortaya koydu. Uzmanlar, obezite, kötü beslenme ve hareketsizlik gibi faktörlerin riskleri yükselttiğini söylüyor. Erken tarama ve sağlıklı yaşam adımları kritik görülüyor.

Dünya genelinde çocuklarda yüksek tansiyon oranlarının son 20 yılda dramatik biçimde arttığı ortaya çıktı. The Lancet Child and Adolescent Health dergisinde yayımlanan kapsamlı analiz, çocukluk çağındaki hipertansiyonun artık istisna değil, yükselen bir küresel halk sağlığı sorunu olduğunu gösteriyor.

Araştırmaya göre 2000 yılında erkek çocuklarda hipertansiyon oranı yüzde 3,4, kız çocuklarda ise yüzde 3 düzeyindeydi. 2020’ye gelindiğinde bu oranlar sırasıyla yüzde 6,5 ve yüzde 5,8’e yükseldi. Bu artış, ileriki yaşlarda kalp hastalığı riskinin de katlanarak büyüyeceği anlamına geliyor.

Harvard Tıp Fakültesi’nden Dr. Mingyu Zhang, çocukluk çağında tansiyon yüksekliğinin “sessiz bir yatırım” gibi ileride ciddi kalp-damar hastalıklarına dönüşebildiğini ifade ediyor.

Neden artıyor? Obezite, beslenme ve hareketsizlik başrolde

Uzmanlara göre yüksek tansiyon artışı tek bir nedene bağlı değil. Çocukluk çağı obezitesi en güçlü risk faktörlerinden biri; çünkü insülin direncinden damar işlev bozukluğuna kadar pek çok sorunu tetikliyor.

Sodyumu yüksek fast-food tüketimi, aşırı işlenmiş gıdalar, yetersiz uyku, stres ve genetik yatkınlık da tabloyu ağırlaştırıyor. Çocukların günümüzde daha az hareket etmesi, ekran süresinin hızla artması da hipertansiyon riskini yükselten davranışsal değişiklikler arasında.

Zhang, çevresel kirleticilerin de bu artışta payı olduğunu belirtiyor. Araştırmalar, PFAS adı verilen “sonsuz kimyasallara” doğum öncesi maruziyetin bile çocuklarda hipertansiyon riskini yükseltebildiğini gösteriyor.

Aileler dikkat: ‘Hipertansiyon sadece yetişkin hastalığı değildir’

Uzmanlar, ailelerin yüksek tansiyonun yalnızca yetişkinleri ilgilendirdiği düşüncesinden vazgeçmesi gerektiğini vurguluyor. Çocuklarda hipertansiyon çoğu zaman belirti vermeden ilerlediği için düzenli tarama önem taşıyor.

Beslenme baskısı, yasaklar ve suçlayıcı tutumların işe yaramadığını belirten beslenme uzmanı Jill Castle, sağlıklı davranışların neşeli ve destekleyici bir ortamda kazandırılması gerektiğini söylüyor. Yemekleri “iyi” ve “kötü” diye ayırmak yerine, esnek ve dengeli bir yaklaşım öneriyor.

Maskeli hipertansiyon: En tehlikeli ama en görünmez tür

Araştırmada 21 ülkeden 96 çalışma analiz edildi ve sadece klinikte ölçülen tansiyonun gerçeği yansıtmadığı ortaya kondu. Bazı çocuklar evde normal, doktor muayenesinde yüksek tansiyon gösteriyor. Daha da önemlisi, “maskeli hipertansiyon” en yaygın tür olarak belirlendi.

Bu durum, tek seferlik klinik ölçümlerinin binlerce çocuğun tanı almadan yıllarca risk altında yaşamasına yol açabileceğini gösteriyor. Uzmanlar, daha erişilebilir ev içi ölçüm cihazları ve geniş ölçekli tarama programlarının hayati olduğunu vurguluyor.

Kaynak: Haber Merkezi