Kalp 20 dakika durursa beyin tamamen ölür mü?
Şarkıcı Fatih Ürek'in kalp krizi sonrası 20 dakika duran kalbi yeniden çalıştırıldı. Peki bu kadar uzun süre kalp durması beyinde kalıcı hasar bırakır mı? Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, kalp durması süresine göre beynin nasıl etkilendiğini anlattı. İşte detaylar…
(İSTANBUL) – Kalp krizi geçirdikten sonra yoğun bakıma alınan şarkıcı Fatih Ürek’in kalbinin 20 dakika boyunca durması, tıp dünyasında sıkça sorulan bir konuyu yeniden gündeme taşıdı: Kalp durursa beyin ne kadar süre dayanabilir?
Uzmanlara göre, kalp krizinden sonra hayatta kalmayı belirleyen en kritik organ aslında kalp değil, beyindir.
Kalp durduğunda vücutta neler olur
Kalp atmayı durdurduğunda beyne giden kan ve oksijen akışı da kesilir. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, “Beyin oksijen taşımayan her saniyede enerji üretimini durdurur, sinir hücreleri elektriksel sinyallerini kaybeder. Bu süreç dakikalar içinde geri dönüşü zor bir hasara yol açar” diyor.
Beyin oksijensizliğe en fazla 6 dakika dayanabiliyor
Normal şartlarda beyin dokusu oksijensizliğe yalnızca 4 ila 6 dakika dayanabiliyor. 10 dakikayı aşan oksijensizlikte kalıcı hasar riski ciddi biçimde artıyor. Ancak hızlı yapılan kalp masajı ve terapötik hipotermi (vücudu kontrollü biçimde soğutma) yöntemiyle bu süre 15–20 dakikaya kadar uzatılabiliyor.
Uludüz’e göre, “Soğuyan beyin adeta kış uykusuna girer; hücrelerin oksijen ihtiyacı azalır ve metabolizma yavaşlar. Bu sayede beyindeki hücreler bir süre daha hayatta kalabilir.”
Hangi beyin bölgeleri en çok etkileniyor
Oksijen kesildiğinde ilk olarak hipokampus, frontal korteks ve limbik sistem zarar görüyor. Bu da hafıza, dikkat, karar verme ve duygusal denge gibi işlevlerde bozulmalara yol açabiliyor.
Kalp yeniden çalışsa da beyin tamamen iyileşmeyebilir
Kalbin yeniden çalıştırılması her zaman tam bir iyileşme anlamına gelmiyor. Uludüz, “Kalp yeniden çalıştırıldığında beyne oksijen verilmesi hem kurtarıcı hem de risklidir. Çünkü hücrelere ani oksijen dönüşü, reperfüzyon hasarı dediğimiz ikinci bir yıkıma neden olabilir” diyor.
Beyni güçlendiren doğal yollar
Uzmanlara göre hem sağlıklı bireylerde hem de kalp krizi sonrası iyileşme sürecinde beyni yapılandırmak mümkün.
40 Hz müzik dinlemek: Beynin odaklanma kapasitesini artırıyor.
Ritmik nefes egzersizi: Beyin hücreleri arasındaki iletişimi güçlendiriyor.
Ayna terapisi: Hasarlı sinir ağlarını yeniden aktive ediyor.
Farklı el kullanmak: Beynin iki yarımküresi arasındaki iletişimi güçlendiriyor.
Yeni dil öğrenmek ve uzun açlık aralıkları: Gri maddeyi artırarak yaşlanmaya karşı koruma sağlıyor.
Kaynak: Haber Merkezi