Kanser ilaçları Alzheimer'ı bitirebilir: Beyin hücrelerini onaran keşif
ABD'de yapılan devrim niteliğindeki araştırma, meme ve bağırsak kanseri ilaçlarının Alzheimer'ın beyindeki etkilerini tersine çevirdiğini kanıtladı. 55 milyon hasta için umut doğarken, ilaçların hafıza kaybını durdurduğu tespit edildi.
Tıp dünyasında yüz milyonlarca insanın kâbusu olan Alzheimer hastalığına karşı beklenmedik bir cepheden umut ışığı doğdu. ABD’de California Üniversitesi (UCSF) ve Gladstone Enstitüleri tarafından yürütülen ortak çalışma, FDA onaylı iki kanser ilacının, Alzheimer’ın beyinde yarattığı yıkımı geri döndürebileceğini ortaya koydu. Bilim insanları, meme kanseri tedavisinde kullanılan Letrozol ve kemoterapi ilacı Irinotekan’ın, beyin hücrelerindeki genetik bozulmayı onardığını keşfetti.
Hafıza kaybını durduruyor, proteini temizliyor
Araştırmacılar, "Connectivity Map" adlı devasa tıbbi veri tabanını kullanarak, Alzheimer hastalığında beyin hücrelerinin genetik yapısının nasıl bozulduğunu ve bunu hangi ilaçların düzeltebileceğini inceledi. Fareler üzerinde yapılan deneylerde, bu iki kanser ilacının Alzheimer’a neden olan zararlı "tau proteini" kümelenmelerini önemli ölçüde azalttığı görüldü. Daha da önemlisi, ilaçların uygulandığı deneklerde öğrenme yetisi ve hafıza testlerinde anlamlı bir iyileşme kaydedildi.
İki ilaç, iki farklı cephe: Nöronlar ve glia hücreleri
Çalışmanın en çarpıcı yanı, iki ilacın beyindeki farklı hedefleri vurarak tam saha pres yapması. Letrozol, Alzheimer’dan etkilenen nöronlar üzerinde koruyucu kalkan oluştururken, Irinotekan ise beynin destek dokusu olan glia hücrelerini onarıyor. Nörobilimci Yadong Huang, Alzheimer'ın tek bir genin değil, birçok faktörün ortak etkisiyle geliştiğini belirterek, "Geleneksel tek hedefli ilaçlar yetersiz kalıyordu. Bu kombinasyon terapisi hastalığı farklı yönlerden kuşatıyor" dedi.
Sırada insanlar var: 55 milyon hasta bekliyor
Dünya genelinde 55 milyondan fazla Alzheimer hastası bulunuyor ve bu sayının yaşlanan nüfusla birlikte 25 yıl içinde ikiye katlanması bekleniyor. Araştırma ekibinden biyolog Marina Sirota, elde edilen verilerin genetik modellerde hastalığı ortadan kaldırdığını belirterek, "Gerçekten büyük bir şeyin peşindeyiz" ifadelerini kullandı.
Bu ilaçlar halihazırda FDA onaylı olduğu ve kanser tedavisinde kullanıldığı için güvenlik profilleri biliniyor. Ancak Alzheimer gibi kronik bir hastalıkta uzun süreli kullanımın yan etkilerinin yeniden değerlendirilmesi gerekiyor. Bir sonraki aşama ise klinik insan deneyleri. Eğer bu aşama da başarılı olursa, milyonlarca aile için çaresizlik yerini tedaviye bırakabilir.
Kaynak: Haber Merkezi