Sigara içmeyenlerde akciğer kanseri patlaması: Hekimler şaşkın
Akciğer kanserinde ezber bozan tablo: Sigara içmeyenlerde vaka sayısı artıyor. Uzmanlar, "Artık Marlboro adamı hastalığı değil" diyerek hava kirliliği ve genetik faktörlere dikkat çekti. Özellikle Asya kökenli kadınlar büyük risk altında.
Yıllarca "sigara içenlerin hastalığı" olarak bilinen akciğer kanseri, şaşırtıcı bir değişimle tıp dünyasını alarma geçirdi. Sigara kullanımının azalmasıyla genel kanser oranları düşüşe geçse de, hayatında hiç sigara içmemiş bireylerde görülen vakalar artıyor. ABD'de yaşayan 48 yaşındaki Annie Chen’in hikayesi, bu yeni ve sinsi tehlikenin en somut örneği. Hiç sigara içmemesine rağmen nefes darlığı şikayetiyle gittiği doktordan "endişelenme" yanıtı alan Chen’e, iki yıl sonra dördüncü evre akciğer kanseri teşhisi konuldu.
Vakaların dörtte biri sigara içmeyenler
Ulusal Kanser Enstitüsü’nden Dr. Maria Teresa Landi, "Eskiden tek sebebin sigara olduğuna inanırdık" diyerek değişen tabloyu özetliyor. Günümüzde dünya genelindeki akciğer kanseri vakalarının yüzde 10 ila 25’i sigara içmeyenlerde görülüyor. Özellikle bazı Asyalı ve Asyalı Amerikalı kadın gruplarında bu oran yüzde 50’nin üzerine çıkabiliyor. Stanford Üniversitesi Onkoloji Bölümü Başkanı Dr. Heather Wakelee ise durumu, "Hâlâ akciğer kanserini Marlboro adamı gibi hayal ediyoruz ama artık öyle değil" sözleriyle açıklıyor.
Hava kirliliği DNA’yı bozuyor
Bilim insanları, sigara içmeyenlerdeki kanserin biyolojisinin farklı olduğunu belirtiyor. "Sherlock Lung" adlı uluslararası araştırmada, 871 sigara içmeyen hastanın genetiği incelendi. Nature dergisinde yayımlanan sonuçlar, hava kirliliğinin DNA’ya doğrudan zarar verdiğini ve hücre bölünmesini hızlandırarak kanseri tetiklediğini ortaya koydu. Ayrıca radon gazı, asbest ve genetik mutasyonlar da riski artıran faktörler arasında.
Tarama kriterleri yetersiz kalıyor
Mevcut sağlık sisteminde rutin taramalar genellikle uzun süre sigara içmiş 50 yaş üstü bireyleri kapsıyor. Bu durum, sigara içmeyen hastaların teşhisinin gecikmesine ve hastalığın ileri evrede yakalanmasına neden oluyor. Tayvan’da yapılan bir çalışmada, risk grubundaki sigara içmeyenlere yapılan BT taramalarıyla kanserin erken teşhis edilebildiği görüldü. Uzmanlar, tarama kriterlerinin güncellenmesi gerektiğini savunuyor.
Gençlerde ve kadınlarda artış var
Akciğer kanserinin profili de değişiyor. Artık sadece yaşlı erkeklerin değil, gençlerin ve kadınların da kapısını çalıyor. 43 yaşındaki üç çocuk annesi Leah Phillips, önce astım sanılan hastalığının metastatik akciğer kanseri olduğunu öğrendiğinde şok yaşadı. Hedefe yönelik tedavilerle hayata tutunan Phillips, "İnsanlar sigara içmediğime inanamıyor. Bu artık dedelerimizin hastalığı değil" diyerek farkındalık çağrısı yapıyor.
Kaynak: Haber Merkezi