Nörolojik sağlığın korunmasında en kritik vitaminlerden biri olan D vitamini, beyin işlevlerini doğrudan etkiliyor. Uzmanlar, özellikle kış aylarında güneş ışığının azalmasıyla birlikte D vitamini seviyelerinin düşme eğilimine girdiğini belirtiyor. Bu durum yalnızca bağışıklığı değil, hafızayı, dikkati ve ruh halini de olumsuz etkiliyor.
Beynin genç kalmasında D vitamininin rolü büyük
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, D vitamininin beyindeki etkilerini şöyle özetliyor:
“Bu vitamin yalnızca kemikler için değil; hafıza, odaklanma, enerji ve ruh hali için de vazgeçilmezdir. Eksikliğinde beyin sislenir, kişi yorulur, duygusal dalgalanmalar artar.”
Türkiye’de D vitamini eksikliğinin yaygın olduğunu belirten Uludüz, yaşlanmayla birlikte cildin bu vitamini sentezleme kapasitesinin azalmasının da önemli bir neden olduğunu ifade ediyor.
D vitamini neden azalır?
Düzeylerin düşmesine yol açan başlıca nedenler şöyle yorumlanıyor:
Güneşle yeterince temas etmemek
Yaşla birlikte sentez kapasitesinin azalması
D vitamini içeren gıdaların az tüketilmesi
Çölyak, karaciğer-böbrek hastalıkları ve bazı kanser türleri
Emilim bozuklukları ve mikrobiyota dengesizlikleri
Uzmanlar, özellikle sindirim sağlığının D vitamini emiliminde kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor.
Doğal yollarla nasıl artırılır?
D vitaminini yükseltmek için en etkili yöntemlerden biri güneşlenme. Uzmanlara göre Mayıs–Eylül döneminde, saat 11.00–14.00 arasında, yüz ve kollar açık şekilde 15–20 dakikalık güneş teması ideal.
Beslenmede ise somon, sardalya, uskumru, peynir, yoğurt, ısırgan otu, yumurta sarısı ve D vitamini ile zenginleştirilmiş süt ürünleri öne çıkıyor.
İdeal D vitamini kaç olmalı?
Laboratuvar testiyle ölçülen 25(OH)D düzeyi, en doğru gösterge kabul ediliyor.
50–70 ng/mL: Beyin sağlığı için ideal seviye
30 ng/mL altı: Eksiklik
20 ng/mL altı: Ciddi eksiklik ve tedavi gerektiriyor
Eksiklik durumunda yorgunluk, odaklanma güçlüğü, unutkanlık, uyku sorunları, kas-kemik ağrıları, ruh hali değişiklikleri ve sık enfeksiyon görülmesi yaygın belirtiler arasında.
D vitamini eksikliği Alzheimer riskini artırabilir
Bilimsel çalışmalar, düşük D vitamini seviyelerinin ileri yaşlarda bilişsel gerileme ve Alzheimer riskini artırdığını gösteriyor.
Serotonin üretimi için de gerekli olması nedeniyle, eksiklik dönemlerinde mevsimsel depresyon ve isteksizlik daha sık görülüyor.
Uzmanlar, D vitamini düzeyinin yılda en az bir kez ölçülmesi ve gerekirse hekim kontrolünde kişiye özel takviye planlaması gerektiğini vurguluyor.
Kaynak: Haber Merkezi
