(BİNGÖL) – Doğu Anadolu'nun sarp dağları, milyonlarca yıl öncesine ait sessiz bir sırrı açığa çıkardı. Bingöl'ün Şaban Köyü kırsalında yapılan araştırmalar, bugün dağlık olan bu coğrafyanın 50 milyon yıl önce sıcak ve sığ denizlerle kaplı olduğunu bilimsel olarak kanıtladı.
Köy sakinlerinin yıllardır "sıradan taş" zannederek yanından geçip gittiği kalıntıların, aslında tarihin derinliklerinden gelen deniz canlılarına ait fosiller olduğu belirlendi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Nebi Butasım’ın dikkati ve Jeolog Dr. Öğr. Üyesi Kenan Akbayram’ın incelemeleri, bu taşların midye, deniz yıldızı ve mercan fosilleri olduğunu ortaya koydu.
Köylüler taş sandı, bilim insanları gerçeği çözdü
Keşif süreci, Doç. Dr. Nebi Butasım’ın köy çevresindeki gezintileri sırasında taşların üzerindeki şekilleri fark etmesiyle başladı. Sıradan kaya parçası gibi görünen nesnelerin yakından incelendiğinde deniz kabuklularını andırdığını gören Butasım, durumu üniversitedeki yerbilimcilere iletti.
Yapılan ilk akademik incelemeler, bu kalıntıların yaklaşık 50 milyon yıl öncesine ait olduğunu gösterdi. Dr. Öğr. Üyesi Kenan Akbayram, "Deniz canlılarının kayaların içerisinde fosilleşmiş olarak bulunması, bu dağlık bölgenin bir zamanlar denizlerle kaplı olduğunu bize anlatıyor. Bu alanın milyonlarca yıl öncesine ait olduğu kesin" diyerek bulguların önemini vurguladı.
Mercan resiflerinden midyelere zengin bir çeşitlilik
Bölgede yapılan saha çalışmalarında, leblebi boyutundan madeni para boyutuna kadar değişen çok sayıda fosil örneği toplandı. Kayaların içinde taşlaşmış mercan resifleri, parçalanmış kabuklular ve mikroskobik deniz canlılarının izlerine rastlandı.
Dr. Akbayram, bu fosillerin laboratuvar ortamında incelenerek bölgedeki eski denizin yaşının net olarak ortaya konacağını belirtti. Yaz aylarında yapılacak daha kapsamlı araştırmalarla, fosil çeşitliliğinin artması bekleniyor.
Anadolu'nun denizden dağa dönüşüm hikayesi
Bu keşif, Türkiye’nin jeolojik oluşum sürecine de ışık tutuyor. Günümüzde etrafı denizlerle çevrili olan Anadolu'nun, 250 milyon yıl önceden 50 milyon yıl öncesine kadar tamamen sular altında olduğu biliniyor.
Akbayram, bu dönüşümü şöyle özetledi: "Milyonlarca yıl önce Arap platformu, Doğu Anadolu bölgesindeki denizel çökellere çarparak onları sıkıştırdı ve yükselmesine neden oldu. Deniz tabanındaki bu canlılar, dağların oluşumuyla birlikte zirvelere taşındı. Bugün Bitlis'ten Basra Körfezi'ne kadar uzanan dağ silsilesi, aslında eski bir okyanus tabanıdır."
Kaynak: Haber Merkezi
